รู้ก่อนไหว้! ไหว้พระภูมิเจ้าที่ ทำยังไง? ใช้ธูปกี่ดอก? ไหว้วันไหนดี

หลายคนเคยเห็นศาลพระภูมิและศาลเจ้าที่ตั้งอยู่ตามบ้านหรือสถานที่ต่าง ๆ แต่ยังสงสัยว่าควรไหว้อย่างไรจึงจะถูกต้อง วันนี้เราจะมาชวนเข้าใจวิธีการไหว้ให้ถูกต้องทั้งขั้นตอน และไขข้อสงสัยว่า ไหว้พระภูมิเจ้าที่ ทำยังไง? และใช้ธูปกี่ดอก? รวมถึงไหว้วันไหนดี และของต้องห้ามมีอะไรบ้าง

ทำความรู้จัก! ศาลพระภูมิและศาลเจ้าที่

ก่อนจะไปถึงขั้นตอนการไหว้ มาทำความเข้าใจความหมายและบทบาทของศาลทั้งสองแบบกันก่อน

ศาลพระภูมิ คืออะไร

ศาลพระภูมิ คือที่สถิตของ “พระภูมิ” หรือเทพารักษ์ผู้ดูแลผืนดิน ชาวไทยเชื่อว่าทุกที่ดินมีเจ้าของในทางจิตวิญญาณ การตั้งศาลพระภูมิเพื่อเคารพบูชาเจ้าที่ของแผ่นดินนั้น ๆ ให้คุ้มครองผู้อยู่อาศัยให้อยู่ร่มเย็นปลอดภัย

ศาลเจ้าที่ คืออะไร

ศาลเจ้าที่ หรือเรียกกันทั่วไปว่า “ศาลตายาย” เป็นที่อยู่ของวิญญาณที่ปกปักรักษาภายในเขตบ้านหรืออาคาร รวมถึงบรรพบุรุษหรือวิญญาณดีที่อยู่มาก่อน มีหน้าที่ดูแลความสงบสุขของผู้อาศัยและพื้นที่ภายในบ้าน

ไหว้พระภูมิเจ้าที่ ใช้ธูปกี่ดอก?

หลายคนสงสัยว่าต้องเตรียมธูปกี่ดอกกันแน่ เพราะแต่ละศาลอาจมีจำนวนต่างกัน

• ไหว้พระภูมิ ใช้ธูป 9 ดอก เพื่อบูชาพระภูมิเจ้าที่และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่ดูแลผืนดิน และสื่อถึงการขอพรให้ครอบคลุมทุกทิศทาง
• ไหว้เจ้าที่ ใช้ธูป 5 ดอก เพราะเป็นการสื่อถึงองค์ประกอบ 5 ธาตุ (ดิน น้ำ ลม ไฟ และอากาศ) ที่เกี่ยวข้องกับเจ้าที่เจ้าทางในบ้าน

กรณีที่ไม่มีศาลตั้งอยู่ แต่ต้องการไหว้เจ้าที่กลางแจ้ง เช่น บ้านที่เพิ่งเข้าอยู่ใหม่ หรือพื้นที่โล่ง ใช้ธูป 1 ดอก เพื่อสื่อถึงความตั้งใจที่บริสุทธิ์ในการขออนุญาตและความเคารพ

ไหว้พระภูมิเจ้าที่ใช้อะไรบ้าง?

คำถามนี้มีคำตอบค่อนข้างชัดเจน โดยแบ่งได้ตามลักษณะของศาลที่ต้องการไหว้

สิ่งของประกอบการไหว้พระภูมิ

1. ธูป 9 ดอก
2. พวงมาลัยดอกไม้ (นิยมดอกดาวเรืองหรือดอกมะลิ)
3. น้ำเปล่า 1 แก้ว
4. ข้าวสวย 1 ถ้วย
5. ผลไม้ 3 หรือ 5 อย่าง เช่น กล้วย, ส้ม, แอปเปิล
6. อาหารคาว (นิยมเป็นข้าวพร้อมกับข้าวหรือของไหว้เจ เช่น ขนมจีนน้ำยา)
7. ธง 5 สี, กระดาษเงินกระดาษทอง (กรณีไหว้ใหญ่)

สิ่งของประกอบการไหว้ศาลเจ้าที่

• ธูป 5 ดอก
• น้ำชา 1 ถ้วย
• ข้าวสวยพร้อมกับข้าว 1 ชุด
• หมากพลู บุหรี่ หรือของที่เชื่อว่าเจ้าที่โปรด
• พวงมาลัย 1 พวง
• เทียน 1 คู่ (บางพื้นที่นิยมใช้)

ไหว้ศาลพระภูมิเจ้าที่วันไหนดี

โดยทั่วไปนิยมไหว้ในวัน: 

• ขึ้นบ้านใหม่ หรือวันย้ายเข้าที่อยู่ใหม่
• วันพระ หรือ วันสำคัญทางศาสนา
• วันอังคารและวันเสาร์ เป็นวันมงคลที่นิยมไหว้พระภูมิ
• วันปีใหม่ หรือ วันสารทไทย ไหว้รวมกับบรรพบุรุษ

เวลาที่เหมาะสมคือช่วงเช้า ระหว่าง 7:00 – 9:00 น. โดยไม่ควรไหว้ในช่วงเย็นหรือค่ำ

รวมสิ่งที่ห้ามถวายในการไหว้พระภูมิเจ้าที่

• เนื้อดิบ หรือของที่ยังไม่ปรุงสุก
• ของคาวมีกลิ่นแรง เช่น ปลาร้า ปูดอง
• อาหารที่ปรุงด้วยเลือด หรือสัตว์มีพิษ เช่น งู
• ของเซ่นที่มีสีดำ เช่น ขนมไหว้สีดำเข้มในบางพื้นที่
• สุราแรง ๆ หรือของมึนเมาที่ไม่ได้เป็นความเชื่อเฉพาะ

เพราะสิ่งเหล่านี้ ถือว่าไม่บริสุทธิ์ ไม่สะอาดตามความเชื่อ อาจเป็นการลบหลู่สิ่งศักดิ์สิทธิ์และทำให้ไม่เกิดสิริมงคลในการไหว้

วิธีไหว้ศาลพระภูมิ มีอะไรบ้าง?

ขั้นตอนการไหว้ไม่ซับซ้อน แต่ต้องทำด้วยความเคารพและตั้งใจ วิธีการไหว้ศาลพระภูมิ

1. เตรียมของไหว้ให้ครบตามรายการ

2. จุดธูป 9 ดอก + เทียน 1 คู่

3. ตั้งจิตอธิษฐาน กล่าวบทไหว้พระภูมิ:
   “นะโม ตัสสะ ภะคะวะโต อะระหะโต สัมมา สัมพุทธัสสะ (3 จบ)
   ขออัญเชิญพระภูมิเจ้าที่เจ้าทางทั้งหลาย มารับเครื่องสักการะบูชาที่ข้าพเจ้าได้นำมาถวายในวันนี้…
   โปรดคุ้มครองให้ข้าพเจ้าและครอบครัวประสบแต่ความสุขความเจริญ ปราศจากภัยอันตรายทั้งปวง”

4. ปักธูป รอให้ธูปหมด แล้วจึงลาเครื่องไหว้

วิธีการไหว้เจ้าที่

1. เตรียมของไหว้ให้พร้อม

2. จุดธูป 5 ดอก

3. กล่าวบทอธิษฐานขออนุญาต เช่น:
   “ข้าพเจ้าขอน้อมถวายเครื่องสักการะนี้แด่เจ้าที่เจ้าทางผู้คุ้มครองบ้านและผืนดินแห่งนี้ ขอให้ท่านเมตตารับไว้ด้วยความเคารพ...”

4. ปักธูปหน้าโต๊ะไหว้ และเมื่อธูปหมดจึงลาของไหว้

คำถามที่ถามบ่อยเกี่ยวกับการ ไหว้พระภูมิเจ้าที่

ในบ้านหนึ่งหลังต้องมีทั้งศาลพระภูมิและศาลเจ้าที่หรือไม่?

ไม่จำเป็น บางบ้านอาจมีเพียงศาลเดียว ขึ้นอยู่กับความเชื่อของเจ้าของบ้านและความเหมาะสมของพื้นที่

ถ้าต้องการไหว้เจ้าที่ แต่ที่บ้านไม่มีศาลเจ้าที่ สามารถทำได้หรือไม่?

สามารถตั้งโต๊ะกลางแจ้งชั่วคราว หรือไหว้ที่หน้าบ้านได้ ด้วยความตั้งใจและเคารพ

ของไหว้ที่ลาแล้วสามารถนำมารับประทานได้ไหม?

สามารถรับประทานได้ หากตั้งใจถวายด้วยความสะอาดและไม่ใช่ของห้าม

ควรไหว้บ่อยแค่ไหน

ส่วนใหญ่ไหว้ปีละ 1-2 ครั้ง เช่น ช่วงปีใหม่ สงกรานต์ หรือก่อนจัดงานสำคัญ

การไหว้เจ้าที่กลางบ้านกับการไหว้เจ้าที่กลางแจ้งต่างกันอย่างไร?

กลางบ้านมักใช้ไหว้เจ้าที่ประจำบ้าน (ไม่มีศาล) ส่วนกลางแจ้งมักเป็นการไหว้พระภูมิหรือเจ้าที่ภายนอกที่มีศาลตั้งอยู่

ข้อสรุป

การไหว้พระภูมิเจ้าที่ไม่ใช่แค่พิธีกรรม หากแต่เป็นการแสดงความเคารพต่อผืนดินและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่เราอยู่อาศัยด้วย หากทำด้วยความตั้งใจ สม่ำเสมอ และอยู่ในความเชื่อที่ถูกต้อง ก็ย่อมส่งผลดีทั้งทางใจและทางบ้านอย่างแน่นอน

บ้านที่ดีไม่ใช่แค่โครงสร้างที่มั่นคง แต่คือพื้นที่ที่เรารู้สึกปลอดภัยทุกครั้งที่กลับมา หากกำลังมองหาบ้านที่ตอบโจทย์ทั้งด้านคุณภาพและการดูแลในทุกขั้นตอน Frasers Property คือแบรนด์ที่ใส่ใจทั้งเรื่องดีไซน์และรายละเอียดเล็ก ๆ ที่หลายคนมองข้าม ตั้งแต่วันแรกที่เลือกบ้าน ไปจนถึงวันโอนและหลังเข้าอยู่ หากสนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติม โทร. 1520, Facebook: Frasers Property หรือ LINE: @frasershome